Bakuchiol – co to jest i jakie ma właściwości?

Bakuchiol to roślinny składnik aktywny pozyskiwany z liści i nasion Psoralea corylifolia, nazywany łagodniejszą alternatywą retinolu. Wspiera odnowę komórkową, poprawia jędrność skóry, rozjaśnia przebarwienia i działa przeciwzapalnie, a przy tym może być stosowany przez cały rok. W artykule znajdziesz informacje o jego właściwościach, różnicach względem retinolu i zasadach bezpiecznego włączania do pielęgnacji.

Czym dokładnie jest bakuchiol?

Ten roślinny związek w latach 60. XX wieku wyizolowano z rośliny Psoralea corylifolia. W tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej roślina ta, znana także jako Babći lub Bu Gu Zhi, była wykorzystywana między innymi do łagodzenia zmian skórnych towarzyszących łuszczycy i egzemie. Współcześnie surowiec ten zyskał uznanie w kosmetyce dzięki wielokierunkowemu działaniu i dobrej tolerancji.

Pod względem chemicznym nie należy on do grupy retinoidów, mimo że bywa nazywany roślinnym retinolem. Nie aktywuje receptorów retinoidowych obecnych w komórkach skóry, a jego budowa cząsteczkowa jest zupełnie inna niż retinolu czy retinalu. Jest za to składnikiem wegańskim, stabilnym fotochemicznie i uznawanym za mniej drażniący od pochodnych witaminy A.

Bakuchiol bywa nazywany roślinnym retinolem, ale pod względem budowy chemicznej jest zupełnie inną substancją i nie aktywuje receptorów retinoidowych.

Jak ten roślinny składnik działa na skórę?

Jego działanie koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu cyklu odnowy komórkowej, pobudzaniu fibroblastów do produkcji kolagenu i elastyny oraz neutralizowaniu wolnych rodników. Substancja ta wykazuje aktywność antyoksydacyjną, przeciwzapalną, przeciwbakteryjną, przeciwgrzybiczną oraz fotoprotekcyjną. Dzięki temu może jednocześnie spowalniać fotostarzenie, działać liftingująco i napinająco, a także regulować wydzielanie sebum, co czyni go wyjątkowo uniwersalnym w codziennej pielęgnacji.

Ten składnik nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie UV, dlatego można go stosować przez cały rok, także wiosną i latem.

Jak wpływa na przebarwienia i koloryt?

Związek ogranicza syntezę melaniny, przez co stopniowo rozjaśnia istniejące przebarwienia i wyrównuje koloryt cery. Dodatkowo delikatnie złuszcza martwy naskórek, ale robi to znacznie łagodniej niż klasyczne retinoidy, dzięki czemu skóra nie jest mocno przesuszona.

W efekcie regularnego stosowania cera z przebarwieniami staje się jaśniejsza i bardziej jednolita. To działanie sprawdza się zarówno przy zmianach posłonecznych, jak i przy nierównomiernym kolorycie związanym z trądzikiem czy wahaniami hormonalnymi.

Jak pomaga cerze trądzikowej?

W przypadku cery trądzikowej składnik działa wielotorowo. Hamuje namnażanie bakterii, łagodzi stany zapalne skóry i reguluje pracę gruczołów łojowych. Dzięki temu zmniejsza nadmierną tłustość, ogranicza powstawanie zaskórników i nowych niedoskonałości.

Co ważne, nie wywołuje tak silnego pieczenia i intensywnego łuszczenia jak retinol, dlatego jest dobrze tolerowany nawet przy cerze trądzikowej, która bywa jednocześnie podrażniona i wrażliwa. To połączenie właściwości przeciwzapalnych i delikatności sprawia, że mogą go stosować osoby borykające się z trądzikiem pospolitym, a także z trądzikiem różowatym.

Bakuchiol a retinol – jakie są różnice?

Retinol i ten roślinny związek mają podobne efekty w zakresie spłycania zmarszczek, poprawy jędrności i wyrównywania kolorytu, ale różni je budowa chemiczna oraz tolerancja przez skórę. Retinol jako pochodna witaminy A może wywoływać uczucie pieczenia, intensywne łuszczenie i nadwrażliwość na słońce, natomiast omawiany składnik jest pod tym względem wyraźnie łagodniejszy.

W badaniu porównawczym z 2019 roku wykazano, że regularne stosowanie omawianego związku w stężeniu 0,5% dwa razy dziennie daje efekty porównywalne do retinolu w takim samym stężeniu stosowanego raz dziennie. Trzeba jednak mieć na uwadze, że również on może wywołać lekkie zaczerwienienie lub delikatne łuszczenie, ale zwykle w mniejszym natężeniu niż retinol.

Dzięki tym różnicom omawiany związek jest chętnie wybierany przez osoby, które rezygnują z retinolu ze względu na podrażnienia, ciążę, karmienie piersią lub po prostu chcą stosować składnik aktywny również latem.

Jak stosować ten składnik w codziennej pielęgnacji?

Można go aplikować rano i wieczorem, a także w sezonie wiosenno-letnim, ponieważ nie zwiększa wrażliwości skóry na promieniowanie UV. Jest substancją dobrze łączącą się z wieloma emolientami i stabilizatorami, dlatego sprawdza się zarówno w kremach, jak i w serum. Warto jednak zaczynać od niższych stężeń i stopniowo zwiększać częstotliwość.

Dobrym towarzystwem dla tego składnika są substancje nawilżające i wspierające barierę hydrolipidową, takie jak kwas hialuronowy, ceramidy, niacynamid czy skwalan. Niacynamid, czyli pochodna witaminy B3, dodatkowo wzmacnia barierę skórną i pomaga wyrównywać koloryt. Skwalan, będący nasyconą formą skwalenu, występuje naturalnie w płaszczu lipidowym skóry, zmiękcza, nawilża i jest niekomedogenny, więc nie zapycha porów.

Jak zacząć kurację tym składnikiem?

Na początku warto aplikować preparat na dokładnie oczyszczoną i osuszoną skórę twarzy, najlepiej co drugi lub trzeci dzień. Po kilku dniach, gdy skóra przyzwyczai się do nowego składnika, można zwiększyć częstotliwość nawet do dwóch razy dziennie.

Bezpieczne wprowadzanie tego składnika do rutyny może przebiegać w następujący sposób:

1. Przez pierwsze dni stosuj kosmetyk co drugi lub trzeci dzień.
2. Nakładaj go na oczyszczoną i suchą skórę twarzy, szyi oraz dekoltu.
3. Obserwuj reakcję skóry, szczególnie jeśli masz cerę wrażliwą lub reaktywną.
4. Jeśli nie pojawi się dyskomfort, stopniowo przejdź na codzienne stosowanie, a potem również na aplikację dwa razy dziennie.

Z czym lepiej go nie łączyć?

Choć jest składnikiem łagodnym, na początku kuracji lepiej nie łączyć go z innymi substancjami o silnym działaniu złuszczającym. Należą do nich między innymi kwas glikolowy, kwas salicylowy i kwas mlekowy. Jednoczesne stosowanie tych składników może prowadzić do przesuszenia i naruszenia bariery ochronnej naskórka.

Ostrożność zaleca się także przy łączeniu go z retinoidami oraz z czystą witaminą C w wysokim stężeniu. Jeżeli chcesz wprowadzić kilka składników aktywnych, rób to stopniowo, a nowe produkty włączaj dopiero wtedy, gdy skóra nie jest podrażniona ani zaczerwieniona.

Jakie stężenie wybrać?

Za bezpieczny punkt wyjścia uznaje się stężenie od 0,5% do 1%. W niektórych preparatach można spotkać wyższe wartości, nawet do 1,5%, jednak skóra wrażliwa lub początkująca nie potrzebuje od razu maksymalnych dawek. Niższe stężenie stosowane regularnie również przynosi widoczne efekty przeciwstarzeniowe i przeciwzapalne.

Dla jakiej cery sprawdzi się najlepiej?

Jest na tyle uniwersalny, że może go stosować praktycznie każdy typ skóry. Cera wrażliwa i reaktywna korzysta z jego właściwości łagodzących, natomiast cera tłusta i trądzikowa z regulacji wydzielania sebum oraz działania przeciwbakteryjnego. Z kolei skóra sucha zyskuje lepsze nawilżenie i poprawę elastyczności, a cera dojrzała widoczne spłycenie zmarszczek.

Sprawdza się również przy cerze z przebarwieniami, ponieważ ogranicza syntezę melaniny i stopniowo rozjaśnia zmiany. Ze względu na silne działanie kojące bywa polecany osobom z egzemą, łuszczycą czy trądzikiem różowatym, u których klasyczne retinoidy mogą okazać się zbyt agresywne.

W świetle obecnej wiedzy nie ma przeciwwskazań do stosowania tego składnika w ciąży oraz podczas karmienia piersią. To ważna różnica w porównaniu z retinolem, który w tym okresie jest odradzany. Dlatego stanowi dobrą opcję dla kobiet w ciąży i matek karmiących, które szukają bezpiecznego wsparcia przeciwstarzeniowego i rozjaśniającego.